Actueel

Martin Slagter vandaag in de Volkskrant: "Laat zien hoe leuk het is om een eigen schrijfstijl te ontwikkelen."

May 14, 2014

Martin Slagter (docent en oprichter HTF) in Volkskrant Opinie vandaag:

 

'Geen zin in grammatica? Dan maak je maar zin!' © anp.

 

(Klik hier voor de VK-webpagina met reacties)

 

Wie niet in staat is zich schriftelijk correct uit te drukken, loopt grote kans buiten de boot te vallen, schrijft Martin Slagter, docent Nederlands, journalistiek en filosofie.

'Alleen door middel van het onderwijs kunnen we de schrijfvaardigheid van jongeren verbeteren.'

Eindelijk is dan met onderzoek onderbouwd wat veel docenten Nederlands al jarenlang weten: dat het erbarmelijk gesteld is met de schrijfvaardigheid van de gemiddelde hbo- en wo-student. In het promotieonderzoek van Van Eerden en Van Es (Hanzehogeschool/Rijksuniversiteit Groningen, april 2014) maakten hbo-studenten maar liefs 81 taal- en spelfouten in een tekst van één A4. 

Deze uitkomst is geen verrassing voor docenten Nederlands die al wat langer meelopen. Vijfentwintig jaar geleden moesten leerlingen in het mbo voor hun eindexamen onder meer een zakelijke brief schrijven. De norm voor spelling en stijl bij dat examen: bij 10 of meer fouten was de brief onvoldoende. Foutieve werkwoordsvormen telden dubbel. Een mbo'er van toen kon zich maximaal vijf foutieve werkwoordsvormen in zijn brief veroorloven. 

Anno 2014 wordt aan de rechtenfaculteit van een grote Nederlandse hogeschool het tentamen 'Schrijven in een juridische context' afgenomen, waarbij de studenten een zakelijke brief schrijven. De norm voor stijl en spelling bij dit tentamen: bij meer dan 20 taalfouten is de brief onvoldoende, waarbij alleen 'evidente spel- en grammaticafouten' meetellen. Foutieve werkwoordsvormen tellen niet dubbel. Een hbo'er van nu kan zich in zijn brief dus meer dan twee keer zoveel fouten veroorloven als een mbo'er van 25 jaar geleden.

Mopperende zwartkijkers
Zoals gezegd: veel docenten roepen dit al jaren, maar werden veelal weggezet als mopperende zwartkijkers die vonden dat vroeger alles beter was. Niet alles was vroeger beter, maar wel de schriftelijke taalvaardigheid van studenten. Dat is nu dan vastgesteld. 
Jammer is wel dat Van Eerden en Van Es meegaan in het bagatelliseren van 'dt-fouten': die zouden slechts weinig gemaakt worden en 'geen afbreuk doen aan de betekenis van de tekst'.

 

Niet alles was vroeger beter, maar wel de schriftelijke taalvaardigheid van studenten.

Weinig gemaakt? Dat strookt niet met mijn ervaring en die van veel collega's. De verschillende vormen van werkwoorden als 'betekenen', 'vergaderen' en 'bepalen' worden vaker niet dan wel goed gespeld. En neem de volgende kop boven een krantenbericht over jeugdbendes: 'Hoogbejaarde vrouw mishandelt'. Hoezo 'geen afbreuk aan de betekenis'? 

Maar ernstiger is natuurlijk dat steeds meer jongeren niet meer in staat zijn onderscheid te maken tussen een persoonsvorm en een voltooid deelwoord. Dat leidt in eerste instantie 'slechts' tot dt-fouten, maar tast op den duur het vermogen aan om begrijpelijke Nederlandse zinnen te genereren. In het bovengenoemde hbo-tentamen 'Schrijven in een juridische context' kom ik zinnen tegen als - ik citeer letterlijk: 'De evenementen van vier bezwaar op beroep besluiten niet ontvankelijk benoemd.' Hier gaat het veel gehoorde argument 'Maar-u-begrijpt-toch-wat-ik-bedoel?' niet meer op. Je weet niet eens waar je met verbeteren moet beginnen!

Schrijfvaardigheid moet worden verbeterd.
Eenentachtig fouten in een tekst van één A4 is natuurlijk absurd. De oorzaken zijn inmiddels bekend: ontlezing, beeldcultuur, slecht of geen Nederlands thuis, afleiding door tv en computer. Toch moet de schrijfvaardigheid van jongeren worden verbeterd. Onze cultuur is in essentie verbaal van aard: wie niet in staat is zich schriftelijk correct en begrijpelijk uit te drukken, loopt grote kans buiten de boot te vallen. 

Alleen door middel van het onderwijs kunnen we de schrijfvaardigheid van jongeren verbeteren. Geef meer en beter Nederlands, door goede en voldoende opgeleide docenten. Durf eisen te stellen en streng te beoordelen. En durf te selecteren: niet iedereen kan alles leren. Het geven van genadezesjes is zo ongeveer het slechtste wat je als docent kunt doen.

 

Het geven van genadezesjes is zo ongeveer het slechtste wat je als docent kunt doen.

Behandel ook saaie onderdelen als spelling en grammatica. Pas daarbij zachte dwang toe. Geen zin? Dan maak je maar zin! Jazeker, ook grammatica, want zonder kennis daarvan kun je niet beter leren schrijven. En dat is het doel waar we ons op moeten richten. 

 

Laat zien hoe leuk het is om een eigen schrijfstijl te ontwikkelen en je gedachten helder en aantrekkelijk onder woorden te kunnen brengen.
Bied jongeren een perspectief als ze zwoegen op oefeningen spelling en grammatica. Leg uit dat dit voorstadia zijn op weg naar een betere schrijfvaardigheid. Laat zien hoe leuk het is om een eigen schrijfstijl te ontwikkelen en je gedachten helder en aantrekkelijk onder woorden te kunnen brengen. Dat is een vaardigheid die het belang van de doorsnee beroepscompetentie ver overstijgt.

Martin Slagter is docent Nederlands, journalistiek en filosofie.

 

 

VK OPINIE - Martin Slagter 14-5-14 

 

 

Please reload

Nieuw

Willem Schoonen (voormalig hoofdredacteur Trouw ) docent Journalistiek & Media aan de HTF

February 27, 2014

1/3
Please reload

Recente berichten
Please reload